Skip to content

SamenWerken Werkt !!!

May 27, 2012

Door schade en schande heb ik geleerd achterdochtig te zijn als wetenschappers alleen maar heel vriendelijk tegen je zijn als je ze spreekt. Achter je rug kunnen juist die aimabele lieden de meest vreselijke dingen over je zeggen om je pootje te lichten. Wetenschappers zijn namelijk in een ratrace geplaatst om in concurrentie met jou eerder en vaker te publiceren en om funding los te krijgen uit interne potten en ruiven waar jij mogelijk ook uit zou kunnen grazen. Daarom gaan projecten met deelnemers uit meerdere landen vaak veel vlotter, omdat die uit verscheidene ruiven komt. Laat ik niet overdrijven maar die genoemde concurrentie kan soms heel kwaadaardig en destructief zijn. En dat is spijtig want cooperatie zou juist heel mooie combinaties en synergie tussen kennis en ideen uit verschillende  disciplines en sectoren, kunnen opleveren waar we allemaal veel wijzer van kunnen worden.

Een gezonde hoeveelheid onderlinge naijver zorgt dat mensen hun best doen maar “alleen maar ” alles ondergeschikt maken aan competitie, alsof hoogleraren bedrijfsleiders van onderzoekers zijn is contraproductief, om het maar in bedrijfstaal te zeggen. Open Samenwerking zal veel sneller en betere resultaten opleveren als de wetenschappers in onderwijs en onderzoek ont-ketent worden van van de wetenschappelijke tijdschrift rating curse en daarmee samenhangende inzichzelfgekeerde en opgesloten egotrippers te koste van anderen. De haat en nijdsfeer die soms in universiteitsgebouwen hangt is ongezond en…. tegennatuurlijk, zoals uit het volgende blijkt. Darwin 3.0 blijkt onherroepelijk zijn werk te doen.

In dit verband is het interessant dat recent ‘Wetenschap rondom Samenwerking’ op allerlei gebied in sociologie, bedrijfskunde, evolutieleer en biologie, hersenonderzoek, complexiteitsleer, e.v.a, enorme voortgang aan het maken zijn. Op  5 maart 2012 hield NWO in samenwerking met de KNAW een symposium getiteld “Understanding and Managing Complex Systems“. Wat mij betreft was het meest indrukwekkende verhaal daar dat van prof.dr. Martin Nowak, mathematisch bioloog van Harvard: http://vimeo.com/album/1877051/video/38877247  een ‘must see’ lezing!

Dat verhaal is een jaar geleden al verschenen in de vorm van een voor het groter publiek leesbare vorm “Super Cooperators” door Nowak en Highfield. 

Dit is een echt waterscheidingsboek. Niet in de zin dat het hierna alleen maar bergafwaarts gaat, maar dat we ermee in een nieuw stromingsgebied terecht komen. Voluit heet het:” SuperCooperators:  Altruism, Evolution, and Why We Need Each Other to Succeed”;  Maart, 2011; door Martin Nowak en Roger Highfield. De eerste is een zeer succesvolle wetenschapper op het gebied van Evolutionary Dynamics en de tweede is een schrijver, die onder andere editor van New Scientist was van 2008-2011.

Kern van dit boek is het betoog en het verhaal over het bewijs van Nowak, dat de Theorie van Darwin weliswaar in de natuur aan het werk gezien kan worden, maar dat die theorie (mutaties en selectie) niet compleet is zonder een derde mechanisme: samenwerking. Dit heeft belangrijke consequenties, niet alleen voor de kennisontwikkeling van de wetenschappers rondom complexe processen in de natuur, maar ook voor de algemeen gangbare denkwijze van mensen.

We hebben immers bijna allemaal op school gehoord over de evolutie dat die over een zeer grote tijdspanne werkt volgens variaties door o.a. mutaties en nieuwe combinaties van genen. En dat dan door natuurlijke selectie door middel van “survival of the fittest” de beste mutaties zich doorontwikkelen en de rest niet levensvatbaar blijkt.
Dit fittest wordt door velen moeiteloos vertaald in “recht van de sterkste”: de beste wint, zoals bij sport en bedrijfsleven.  Die ‘struggle for life” kwam blijkbaar politiek in onze maatschappij goed uit’, met zijn nadruk op gezonde concurrentie.  Echter dat is niet wat Darwin geschreven heeft en in zijn jubileumjaar 2009 is dat nog eens meermalen herhaald: “fittest” wil zeggen het beste aangesloten “fit” op de omgeving waarin de varieteit van soorten zich bevindt. Het overleven is dus minstens even afhankelijk van de ecologie/ omgeving als van het individuele subject (dier/plant/ mens) zelf.
Wat Nowak gedaan heeft is een paar stappen verder gaan en zeer zorgvuldig beredeneren en mathematisch simuleren wat er in de interactie tussen subjecten onderling gebeurt en in hun omgeving. Groepsgedrag zoals in de natuur alom zichtbaar is. Hierover wordt al vele jaren gekibbeld. Met name door aanhangers en afwijzers van “group selection” vs. “kin selection”. Zoals door de beroemde E.O. Wilson, die zelf ook nogal heen en weer lijkt te slingeren in zijn mening hierover *)
Nowak heeft al jaren onderzoek gedaan naar “samenwerking”, in de literatuur beschreven als ‘cooperatie’ (=volgens mij tussen gelijken) en ‘collaboratie’ (=volgens mij tussen mensen met verschillende en deels complementaire skills. Die term heeft sinds WO II een ongunstige bijklank). Vooral door grondig te kijken naar het zg.” Prisoners Dilemma “. De meest optimale keuze, ofwel statisttisch beste strategie van winnen, van de deelnemers ligt helemaal niet zo direct voor de hand. Net zoals altruisme of domweg elkaar helpen voor met name zakenlui niet begrijpelijk lijkt om winstgevend te ondernemen.
Toch gebeurt dat sociaal gedrag door individuen in het lange termijn algemeen belang nu juist WEL massaal, bijv als emergent gedrag in de natuur zoals in mierenhopen en bijenkorven, prachtig beschreven door genoemde Wilson. In dit boek worden 5 manieren beschreven om het genoemede dilemma op te lossen.
Samenwerking door: Directe Reciprociteit (simpel gezegd: ruilen van kennis of goederen), Indirecte Reciprociteit (heeft oa te maken met reputatie die opgebouwd wordt), Spatial Games (zoals schaken); Groep Selectie (tribaal gedrag) en Kin Selection (familie gedrag).
Conclusie van dit boek is dat cooperatie en niet competitie, altijd de sleutel is geweest tot de evolutie van complexiteit. Naast mutatie en concurrentie is dit dus het derde mechanisme van de evolutie, waar in onderzoek naar ziekten, organisatie van bedrijfsprocesssen en tal van andere structuren dringend meer aandacht aan moet worden gegeven. Voor de lezers met een godsdienstige achtergrond die deze uitbreiding van Darwins theorie tegen de borst stuit omdat ze die evolutietheorie om hun moverende redenen afwijzen kan ik nog toevoegen dat de recepten voor samenwerking van dit boek heel mooi kloppen met de leefregels voor caritas en vriendelijkheid van alle religies op deze planeet, bekend onder verschillende varianten van de Gouden Regel. Het mooiste is die beschreven in de gelijkenis van de lange lepels die u vast wel zelf op Internet kan vinden.
Het is opmerkelijk dat we ook in het wetenschappelijk onderzoek de afgelopen jaren een kentering vinden in het samen d.w.z. collectief onderzoeken en oplossen van een vraagstuk in plaats van het individueel onderzoeken van een heleboel deel vraagstukken. Via een aantal op Internet communicatie gebaseerde methodieken voor cooperatie wordt dit steeds interessanter, en is de basis van Open Science zoals ik betoogd heb in mijn eerdere blog “Occupy Science” , en waar Robbert Dijkgraaf recent ook op wees in een van zijn recente NRC columns. En het werkt bijzonder veel sneller en beter dan de bekende op publiceren via peer review gebaseerde manieren van onderzoek. Ondergetekende is in samenwerking met o.a. Amerikaanse onderzoekers bezig aan een publicatie voor te bereiden over hoe “intelligent social structures” voor collaboratie op veler terrrein opgezet kunnen worden. 

*)Waarom is het bovenstaande Bijzonder Belangrijk? Omdat ze begint door te werken in belangrijke andere onderzoeken, bijv. die van de vermaarde bioloog E.O. Wilson. Die schreef et onlangs gepubliceerde “The Social Conquest of Earth” (2012), waarin die zich geheel bekeerd blijkt door Nowak & Tarnita (met name door hun analyse van de Eusociality fase in de Evolutie) van “Kinselectie” naar “Groupselectie” als motor van de evolutie. Dit kennisgebied heeft belangrijke cultureel maatschappelijke consequenties

Advertisements

From → Uncategorized

2 Comments
  1. Reblogged this on The Connectivist and commented:

    ((reblog from my posting on May 27, 2012))

Trackbacks & Pingbacks

  1. The Evolution of Cooperation | The Connectivist

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: